Rå mjølk bør varmebehandlast
Rå mjølk (upasteurisert mjølk) kjem rett frå dyr som ku, geit, sau eller hest. Den kan innehalde bakteriar som gir sjukdom, og bør derfor varmebehandlast.
Barn, personar med svekt immunforsvar og gravide er spesielt utsette for å bli sjuke, og bør heller ikkje ete produkt laga av rå mjølk.
Mjølk i norske butikkar er pasteurisert
Sidan begynninga av 1950-talet har det vore påbode å varmebehandle rå mjølk før ho blir omsett.
Pasteurisering vil seie at mjølka varmebehandlast ved minimum 72 ºC i minst 15 sek. eller ved tilsvarande kombinasjonar av temperatur og tid. Dei fleste mikroorganismane i rå mjølk blir drepne ved pasteurisering. Pasteurisering er eit av dei historisk viktige tiltaka for å betre folks helse.
Definisjonen på rå mjølk finst i animaliehygieneforordningen (Forordning EF nr. 853/2004 vedlegg I pkt. 4.1).
Det er ulovleg å selje rå mjølk til forbrukarar
Fare for sjukdom er årsaka til at det forbode å omsette rå mjølk (upasteurisert mjølk).
Smittestoff som bakteriar, virus og parasittar kan komme over i mjølka under mjølking, for eksempel frå sjuke dyr, frå infeksjon i juret, sår på spenane eller frå avføring.
Barn er ekstra utsette for giftproduserande variantar av bakterien E. coli (STEC). Vi har det siste tiåret opplevd at fleire barn har blitt sjuke etter å ha vore på besøksgard, blant anna etter å ha drukke rå mjølk. Barn bør ikkje drikke rå mjølk, og bør vaske hendene godt etter å ha vore i kontakt med dyr, særleg før dei et.
For gravide er Listeria monocytogenes ein ekstra risiko.
Unntak frå forbodet mot å omsette rå mjølk
Det einaste unntaket er tilfeldig sal frå gard eller seter direkte til forbrukarar som skal bruke det i eige hushald. Eit eksempel på dette er når ein turist kjem innom setra og vil kjøpe eit spann mjølk. Det er likevel ikkje lov å selje rå mjølk regelmessig til turistar eller andre privatpersonar.