Reglar ved fiske, landing og omsetning av fisk

Råvarer blir brukte om produkt frå primærproduksjonen, under dette produkt frå jordbruk, oppdrett, jakt og fiske. 

I samband med fiske omfattar primærproduksjon også slakting, bløgging, hovudkapping, sløying, fjerning av finnar, nedkjøling og innpakking av fisk, dersom det blir utført om bord på fiskefartøyet. Fisken vil framleis vere ei råvare etter å ha gått gjennom desse arbeidsoperasjonane om bord. 

Ytterlegare handtering av fisk om bord vil krevje godkjenning som fabrikkskip eller frysefartøy. Med fisk siktar ein til alle artar av fisk, krepsdyr, blautdyr og pigghuder eller delar av desse. 

Transport frå primærproduksjonsstaden til den første føresegnverksemda er primærproduksjon. 

Det finst fleire unntaksreglar om bløgging, og pelagiske artar er halde unna bløggekravet. Det same gjeld for direkte håva notfanga sei under 58 cm til visse bruksmåtar, blåkveite under 2 kg som blir frose inn omgåande og seinast fire timar etter opptak og for fisk bestemt til tradisjonelle produksjonar på visse vilkår. 

Fisk som er påboden bløgga skal sløyast. Det finst også unntak frå denne bestemminga. Sei som er unnatatt bløggekravet skal likevel sløyast. Fisk som skal gå til produksjon av fiskemjøl, -olje, marine ingrediensar osb berekna til konsum er fritatt frå krav om sløying. 

Sløying skal skje snarast mogleg etter utbløding, slik at kvaliteten ikkje ringast. Fisk med mykje åte skal sløyast før teikn til buktæring oppstår. Dersom kvaliteten på fisk ved landing er minka, kan for sein sløying vere årsak. 

Råvarene kan leverast direkte ved at fiskefartøyet ligg til kai ved verksemda eller råvarene kan leverast via transport på primærproduksjonsnivået. Råvarer frå fiske kan også leverast direkte til sluttforbrukar. 

Råvarer som ikkje blir landa hos verksemd eller blir transporterte direkte frå primærprodusent til verksemd, men blir handterte på kai i form av sortering, veging osb. ved landing, vil ikkje lenger vere primærproduksjon.

Slik handtering utløyser krav til innretning eller fasilitetar på land som varetar eit beskytta og kontrollerbart miljø for desse aktivitetane og ev. vidare transport.

For å få godkjenning må blant anna krav til hygienisk produksjon vere oppfylt, under dette også at det blir etablert eit internkontrollsystem. 

Som ei forenkling har vi tidlegare lagt til rette for at mobile mottak for levande kongekrabbe kan godkjennast som ein del av mottaksverksemder allereie godkjent av Mattilsynet, dersom dei er tilknytte ein slik. Dei slepper derfor å søke om godkjenning på sjølvstendig grunnlag. 

Tilrettelegginga for mobile mottak av levande kongekrabbe er gjord ut frå ei vurdering av risiko ved produktet og gjeld ikkje for fisk eller andre artar. 

Mobile mottak (mobile kjøpestasjonar) som får/kjøper og handterer til dømes fisk og reker skal som hovudregel vere godkjente av Mattilsynet. Det er fordi Fiskeridirektoratet har krav til fortløpande sortering og veging osb. ved landing, og denne handteringa kan utløyse krav i hygieneregelverket om godkjenning. 

Bruken av mobile mottak er for tida til vurdering, og Mattilsynet har dialog med Fiskeridirektoratet i dette arbeidet. Vurderinga kan få noko å seie for registrering og bruken av mobile mottak framover. Mattilsynet vil inntil vidare ikkje handheve kravet om godkjenning av mobile mottak i påvente av dette arbeidet, og vil vente med å vurdere og behandle eventuelle søknader godkjenning. 

Sjå også informasjon om kjøparregistrering og mobile kjøparstasjonar hos Fiskeridirektoratet. 

Mattilsynet har føresegner ved levering av fisk som skal vareta "god hygiene og trygg mat". Reglane frå alle etatane kan stille krav om ulike framgangsmåtar frå næringsaktørane ved kjøp, landing og levering av fisk.