Falske og ulovlege plantevernmiddel
Falske kopiar av plantevernmiddel er eit aukande problem i ei rekke europeiske land. Sjølv om Mattilsynet ikkje kjenner til at det er eit problem i Noreg, er det god grunn til å vere merksam.
EU-kommisjonen vurderer at så mykje som 10 prosent av plantevernmidla i EUs marknader er ulovlege. Austeuropeiske land med grense til tredjetater er mest utsett, men også store land vest i Europa er utsette. Hamner som Antwerpen, Hamburg og Rotterdam er identifisert som nokon av dei viktigaste innførselsårene.
Kva er falske plantevernmiddel?
Falske plantevernmiddel er produserte og pakka med tanke på å etterlikne det originale produktet. I nokre tilfelle er det berre små detaljar, som størrelse på emballasjen eller skrivefeil på etiketten som er synlege teikn på at produktet ikkje er ekte.
Falske plantevernmiddel kan innehalde alt frå reint vatn til stoff som er forbodne i Noreg eller EU på grunn av den potensielle risikoen dei kan ha på helse og miljø. Desse preparata er ikkje godkjente for sal i Noreg, men kan etterlikne plantevernmiddel som har ei godkjenning.
Mange falske plantevernmiddel inneheld ein kopi av det originale aktive stoffet, men ofte med ein dårlegare verknad på grunn av ureinhetar eller biprodukt i preparatet.
Korleis forsikrar eg meg om at eg kjøper eit originalprodukt?
Det beste du kan gjere for å kjøpe originale produkt, er å kjøpe plantevernmiddel frå ein påliteleg og etablert forhandlar i Noreg, og sørge for at du får kvittering på det produktet du har kjøpt. Plantevernmiddel skal ikkje kjøpast direkte frå utlandet, for eksempel via ein nettbutikk. Plantevernmiddel som er godkjente i Noreg, har etikettar på norsk.
Du kan sjå etter følgande på preparata:
- Ser pakninga mistenkeleg ut?
- Finst det eit produksjonsnummer på emballasjen?
- Inneheld etiketten mange skrivefeil?
- Er etiketten i samsvar med den opplyste for godkjente preparat?
- Finst det restar av ein gammal etikett på emballasjen?
- Viss du brukte same plantevernmiddel i fjor: Er fargen og utsjånaden på plantevernmiddelet samanliknbart?
Om du mistenker at plantevernmiddelet ikkje er eit originalprodukt, skal du ikkje bruke det. Ta kontakt med Mattilsynet, tlf. 22 44 00 00, ved mistanke om falske plantevernmiddel.
Kva er konsekvensane ved bruk av falske plantevernmiddel?
Falske plantevernmiddel utgjer ein risiko både for bonden, forbrukarar og miljøet. Desse plantevernmidla er verken testa eller vurderte, og dei kan innehalde stoff som ikkje er godkjente. Falske plantevernmiddel utgjer dermed ein potensiell helse- og miljøfare.
Ukjente ingrediensar kan skade avlinga fullstendig dersom innhaldet medfører at plantane døyr i staden for at insekt eller sopp blir nedkjempa. Vidare kan udeklarerte aktive stoff i plantevernmiddelet resultere i ei uakseptabel mengde plantevernmiddelrestar i frukt og grønsaker. Falske plantevernmiddel utgjer ein risiko for miljøet, både med tanke på organismar, avrenning til vatn og det biologiske mangfaldet generelt.
Mattilsynet kjenner ikkje til at falske plantevernmiddel er eit problem i Noreg i dag, men planlegg likevel deltaking i felles kontrollaksjonar med EU dei neste åra.
Årleg europeisk aksjon avdekker ulovlege plantevernmiddel
Aksjon Silver Axe avdekker kvart år store mengder ulovlege plantevernmiddel i kontrollar av store hamner, flyplassar, landegrenser, og dessutan anlegg for produksjon og pakking av plantevernmiddel. Aksjonen er eit samarbeid mellom Europol og European Anti Fraud Office (OLAF), og cirka 35 land deltar.
Les mer 2023-aksjonen Silver Axe VIII hos Europol (europa.eu)